Home / Medical Article / Shock Wave Therapy ทางเลือกใหม่ในการรักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ (Erectile Dysfunction)
โดย นพ.ศิต เธียรฐิติ แพทย์ผู้มีประสบการณ์ด้านการแพทย์บูรณาการและเวชศาสตร์ชะลอวัย
ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือ ED เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ชาย โดยเฉพาะในวัยกลางคนขึ้นไป สาเหตุสำคัญมักเกี่ยวข้องกับ “หลอดเลือด” ที่ไปเลี้ยงอวัยวะเพศทำงานได้ไม่ดี เช่น ภาวะหลอดเลือดเสื่อม เบาหวาน ไขมันสูง หรือความเครียดเรื้อรัง
ในปัจจุบัน นอกจากการใช้ยา เช่น กลุ่ม PDE5 inhibitors (เช่น sildenafil) ที่ช่วยกระตุ้นการแข็งตัว “ชั่วคราว” แล้ว ยังมีอีกหนึ่งแนวทางที่น่าสนใจคือ Shock Wave Therapy หรือที่เรียกว่า
Low-Intensity Extracorporeal Shock Wave Therapy (Li-ESWT) ซึ่งเป็นการรักษาแบบไม่ต้องผ่าตัด
Shock wave therapy ฟื้นฟู ไม่ใช่แค่กระตุ้น
หลักการทำงานของเครื่อง Shock wave therapy ใช้คลื่นเสียงพลังงานต่ำส่งผ่านไปยังเนื้อเยื่อของอวัยวะเพศ ทำให้เกิด “แรงกระตุ้นระดับจุลภาค” (microtrauma) ที่ปลอดภัย ซึ่งจะกระตุ้นให้ร่างกายซ่อมแซมตัวเอง
ผลที่เกิดขึ้น ได้แก่
* กระตุ้นการสร้างหลอดเลือดใหม่ (angiogenesis)
* เพิ่มการไหลเวียนของเลือด
* ฟื้นฟูการทำงานของเยื่อบุหลอดเลือด
* อาจช่วยการทำงานของเส้นประสาทบางส่วน
จึงถือเป็นแนวทางที่มีเป้าหมาย “ฟื้นฟูต้นเหตุ” ของโรค มากกว่าการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
ผลลัพธ์ทางการแพทย์ คือหลักฐาน
จากการศึกษาทางการแพทย์แบบเปรียบเทียบกับการรักษาหลอก (placebo) พบว่า
* ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งมีการแข็งตัวดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
* คะแนนการแข็งตัว (IIEF score) เพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ยประมาณ 3–4 คะแนน
* ประมาณ 60–70% ของผู้ป่วยตอบสนองต่อการรักษา (ดีกว่ากลุ่ม placebo อย่างชัดเจน)
ผลลัพธ์มักเริ่มเห็นภายใน 1–3 เดือน และชัดเจนที่สุดในช่วงประมาณ 6 เดือนหลังการรักษา
เหมาะกับใคร?
การฟื้นฟูนี้ “ได้ผลดีที่สุด” ในกลุ่ม ผู้ที่มีปัญหาดังต่อไปนี้
* ผู้ที่มี ED ระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง
* เกิดจากปัญหาหลอดเลือด (vasculogenic ED)
* ผู้ที่เริ่มมีภาวะเสื่อมของหลอดเลือด
* ผู้ที่ใช้ยาแล้วได้ผลไม่เต็มที่
อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ป่วยบางกลุ่ม ผลที่ได้รับอาจไม่ดีเท่าที่ควร ได้แก่
* ผู้ป่วยที่เป็นรุนแรงมาก
* ผู้ที่มีเบาหวานระยะยาวที่มีหลอดเลือดเสียหายมาก
* ผู้ที่มีสาเหตุจากเส้นประสาทหรือจิตใจเป็นหลัก
ข้อดีสำคัญของ Shock wave therapy for ED คือ
* ไม่ต้องผ่าตัด
* ไม่มีการใช้ยา
* ผลข้างเคียงน้อยมาก เช่น รู้สึกตึงหรือระคายเคืองเล็กน้อย
ถือว่าเป็นวิธีที่ “ปลอดภัย” เมื่อทำโดยแพทย์ที่มีประสบการณ์
ข้อควรรู้
แม้จะมีผลลัพธ์ที่ดีในบางกลุ่มผู้ป่วย แต่ยังมีข้อจำกัด เช่น
* ยังไม่มีมาตรฐานการรักษาที่เหมือนกันในทุกการศึกษา
* ผลระยะยาวเกิน 1 ปียังมีข้อมูลจำกัด
* ไม่ใช่การรักษาหลักอันดับแรกตามแนวทางสากล
ดังนั้น การฟื้นฟูโรค Erectile Dysfunction ด้วยเครื่อง Shock wave therapy จึงถูกจัดเป็น “การรักษาเสริม” มากกว่าการรักษาหลัก โดยเป็นเครื่องมือช่วยในการฟื้นฟู แต่ไม่ใช่ทั้งหมด
แม้ Shock wave therapy จะช่วยฟื้นฟูหลอดเลือดได้ แต่หาก “ต้นเหตุของโรค” ยังไม่ได้รับการแก้ไข เช่น โรคเบาหวาน
โรคไขมันเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง รวมถึงพฤติกรรมการสูบบุหรี่ การนอนน้อย และความเครียด ทำให้ผลลัพธ์ที่ได้รับอาจไม่ยั่งยืน
Shock wave therapy จึงถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจในการรักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ โดยเฉพาะในระยะเริ่มต้นของโรค เพราะมีแนวคิดในการ “ฟื้นฟู” มากกว่าการ “กระตุ้นชั่วคราว”
อย่างไรก็ตาม การรักษาที่ได้ผลดีที่สุดในระยะยาว ยังต้องอาศัยการดูแลสุขภาพโดยรวมควบคู่กันไป เพราะ “การรักษาที่ดี ไม่ใช่แค่ทำให้ดีขึ้นในวันนี้ แต่ต้องทำให้ดีได้ต่อเนื่องในระยะยาว”