การรักษาโปรโลโซน | โปรโลเธอราปีด้วยโอโซนกรุงเทพ

Medical Service

Home / Medical Service / Medical Treatment / Prolozone

Prolozone

คำอธิบายและความเป็นมา (Description & Background)

Prolozone Therapy คือหัตถการทางการแพทย์ทางเลือกหรือเวชศาสตร์ฟื้นฟู ที่ผสานหลักการของ Prolotherapy (การฉีดสารกระตุ้นการซ่อมแซมเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน) เข้ากับการใช้ก๊าซทางการแพทย์ผสมระหว่างออกซิเจนและโอโซน () ฉีดเข้าสู่ตำแหน่งที่มีพยาธิสภาพเฉพาะที่ เช่น ข้อต่อ (Intra-articular) เนื้อเยื่ออ่อน (Soft tissue, Tendons, Ligaments) และหมอนรองกระดูกสันหลัง (Intradiscal / Periradicular)

เทคนิคดังกล่าวได้รับการพัฒนาต่อยอดโดย Dr. Frank Shallenberger ในสหรัฐอเมริกา โดยมีรากฐานมาจากองค์ความรู้ด้าน Ozone Therapy ในทวีปยุโรป (โดยเฉพาะเยอรมนี อิตาลี สเปน) รัสเซีย และกลุ่มประเทศละตินอเมริกา ซึ่งมีการรับรองและบรรจุการบำบัดด้วยโอโซนเข้าสู่ระบบการรักษาทางคลินิกอย่างเป็นทางการ (เช่น การรับรองมาตรฐานโดย WFOT – World Federation of Ozone Therapy และ ISCO3 – International Scientific Committee of Ozone Therapy)

กลไกทางชีววิทยาและอื่นๆ (Biological Mechanisms & Others)

การออกฤทธิ์ของโอโซนในระดับชีวเคมีและเซลล์วิทยา อาศัยปฏิกิริยา Mild Controlled Oxidative Stress ซึ่งกระตุ้นการตอบสนองเชิงปรับตัว (Adaptive Hormetic Response) ของร่างกาย ดังนี้

Antioxidant System Upregulation (Nrf2 Pathway): โอโซนทำปฏิกิริยากับ Polyunsaturated Fatty Acids (PUFA) ในของเหลวระหว่างเซลล์ เกิดเป็น Lipid Oxidation Products (LOPs) และ Reactive Oxygen Species (ROS) ชั่วคราว ซึ่งส่งสัญญาณกระตุ้น Nuclear factor erythroid 2-related factor 2 (Nrf2) ส่งผลให้มีการสร้างเอนไซม์ต้านอนุมูลอิสระภายในเซลล์ เช่น Superoxide Dismutase (SOD), Catalase (CAT) และ Glutathione Peroxidase (GSH-Px) (Bocci et al., 2011)
Anti-inflammatory & Immunomodulation: ยับยั้งวิถี Nuclear Factor Kappa B (NF-B) ส่งผลให้การหลั่งโพรแอกทีฟไซโตไคน์ (Pro-inflammatory cytokines) ลดลง เช่น IL-1$\beta$, IL-6, TNF- พร้อมทั้งกระตุ้นการหลั่งสารต้านการอักเสบ เช่น IL-10 และ Transforming Growth Factor-beta (TGF-) (Valacchi et al., 2005)
Tissue Oxygenation & Mitochondrial Biogenesis: เพิ่มระดับ 2,3-Diphosphoglycerate (2,3-DPG) ในเม็ดเลือดแดง ส่งผลให้เกิดการปลดปล่อยออกซิเจนสู่เนื้อเยื่อขาดเลือด (Ischemic tissue) ได้ดีขึ้น พร้อมทั้งเพิ่มการสร้าง Adenosine Triphosphate (ATP) ภายในไมโทคอนเดรียเพื่อการซ่อมแซมเซลล์
กลไกเฉพาะต่อหมอนรองกระดูกสันหลัง (Intradiscal Decompression): เมื่อฉีดเข้าสู่ Nucleus Pulposus ก๊าซโอโซนจะเข้าทำปฏิกิริยา Oxidative breakdown กับสาย Proteoglycans และ Glycosaminoglycans (GAGs) ทำให้เกิดการสลายโมเลกุลน้ำ ส่งผลให้ปริมาตรและแรงดันภายในหมอนรองกระดูกลดลง (Dehydration and volume shrinkage) จึงลดการกดทับรากประสาทโดยตรง (Andreula et al., 2003; Steppan et al., 2010)

ขั้นตอนการปฏิบัติ (Practical Steps)

การประเมินและการเตรียมผู้ป่วย (Pre-procedure Assessment): ตรวจวินิจฉัยโครงสร้าง ระบบประสาท และภาพรังสีวินิจฉัย (MRI/Ultrasound) เพื่อระบุตำแหน่งพยาธิสภาพ
การเตรียมสารและก๊าซบำบัด (Substance Preparation)
- ผลิตก๊าซ Medical Ozone จากเครื่องผลิตเกรดการแพทย์ (Medical-grade Oxygen source) โดยควบคุมความเข้มข้นอย่างแม่นยำระหว่าง 10–30 สำหรับเนื้อเยื่ออ่อน/ข้อต่อ หรือ 20–40 สำหรับ Intradiscal injection
- เตรียมสารตั้งต้นเสริมการซ่อมแซม (Liquid phase) เช่น Procaine/Lidocaine, วิตามินบีรวม, กรดโฟลิก และ Homeopathic preparations ตามโปรโตคอล Prolozone
เทคนิคการฉีด (Injection Protocol)
- ขั้นตอนที่ 1: ฉีดสารละลายวิตามินและยาชาเฉพาะที่เข้าสู่ตำแหน่งเอ็น ข้อต่อ หรือเนื้อเยื่อที่มีการอักเสบเรื้อรัง
- ขั้นตอนที่ 2: ฉีดก๊าซทางการแพทย์ ตามปริมาตรที่กำหนด (5–20 mL ขึ้นกับขนาดของโครงสร้าง) โดยใช้การนำวิถีด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (Ultrasound-guided)
- กรณี Intradiscal/Periradicular: ทำหัตถการในห้องปฏิบัติการรังสีร่วมรักษา โดยใช้เครื่อง Fluoroscopy หรือ CT-guided นำวิถีอย่างเคร่งครัด
การดูแลหลังทำหัตถการ (Post-procedure Care): พักการใช้งานข้อต่อหนัก 24–48 ชั่วโมง ประเมินการตอบสนองและทำซ้ำทุก 1–3 สัปดาห์ รวม 3–6 ครั้ง ขึ้นกับความรุนแรงของโรค

ประโยชน์ (Benefits)

ลดอาการปวดและการอักเสบเรื้อรัง (Pain Relief): ออกฤทธิ์ยับยั้ง Pain mediators และลดอาการบวมน้ำ (Edema) ของเนื้อเยื่อและเส้นประสาท
ส่งเสริมกระบวนการฟื้นฟูโครงสร้าง (Regenerative Stimulation): กระตุ้น Fibroblast proliferation และการสังเคราะห์คอลลาเจน เสริมความแข็งแรงของ Ligaments และ Tendons
ทางเลือกแบบ xâm lấn ต่ำ (Minimally Invasive Alternative): ชะลอหรือหลีกเลี่ยงการผ่าตัดในผู้ป่วยหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาทและข้อเข่าเสื่อม
ความปลอดภัยเชิงระบบสูง (Low Systemic Toxicity): สลายตัวเป็นก๊าซออกซิเจนบริสุทธิ์ภายในเนื้อเยื่อ ไม่ทิ้งสารตกค้างสะสมในตับหรือไต

ผู้ที่อาจจะได้รับประโยชน์จากการรักษา (Indications)

โรคข้อเสื่อม (Osteoarthritis): ข้อเข่าเสื่อม (Knee OA), ข้อสะโพกเสื่อม ข้อไหล่ติดและเสื่อมสภาพ
การบาดเจ็บของเอ็นและเนื้อเยื่ออ่อน (Tendinopathy & Ligament Sprains): Rotator cuff tendinopathy, Lateral epicondylitis (Tennis elbow), Plantar fasciitis, Achilles tendinopathy
ความผิดปกติของกระดูกสันหลัง (Spine Pathology): Lumbar and Cervical Disc Herniation, Radiculopathy, Facet Joint Arthropathy, Myofascial Pain Syndrome เรื้อรัง
กลุ่มอาการข้อต่อขากรรไกร (Temporomandibular Joint Disorders – TMD)

ข้อห้าม (Contraindications)

ภาวะพร่องเอนไซม์ Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase (G6PD Deficiency / Favism) เนื่องจากเสี่ยงต่อภาวะเม็ดเลือดแดงแตก (Hemolysis)
ภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษที่ยังควบคุมไม่ได้ (Uncontrolled Hyperthyroidism)
ภาวะเลือดออกผิดปกติรุนแรง หรือเกล็ดเลือดต่ำรุนแรง (Severe Thrombocytopenia / Active Bleeding Disorders)
หญิงตั้งครรภ์ (Pregnancy)
ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน หรือภาวะหัวใจล้มเหลวที่ไม่คงที่ (Recent Myocardial Infarction / Unstable Cardiovascular Status)
การติดเชื้อเฉพาะที่ในตำแหน่งที่จะทำหัตถการ (Local Infection / Septic Arthritis)

ข้อควรระวัง (Precautions)

ห้ามสูดดมก๊าซโอโซนโดยตรง (Inhalation Toxicity): โอโซนมีความเป็นพิษสูงต่อเยื่อบุทางเดินหายใจ การทำหัตถการต้องมีระบบกำจัดก๊าซส่วนเกิน (Ozone Destructor)
ความแม่นยำของตำแหน่ง (Image Guidance Requirement): หัตถการบริเวณกระดูกสันหลังและข้อลึกจำเป็นต้องใช้ Fluoroscopy หรือ Ultrasound เพื่อป้องกันการฉีดเข้าหลอดเลือด (Intravascular injection) หรือการบาดเจ็บต่อเส้นประสาท
ปฏิกิริยาชั่วคราวหลังฉีด (Post-injection Flare-up): ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดตึงแน่นบริเวณที่ฉีด 24–48 ชั่วโมงแรกจากปริมาตรก๊าซและการกระตุ้นการตอบสนองทางชีวเคมี

บทสรุป (Conclusion)

Prolozone และ Local Ozone Injection จัดเป็นนวัตกรรมการรักษาทางชีวเวชศาสตร์ฟื้นฟูที่มีหลักฐานการวิจัยระดับพรีคลินิกและคลินิกรองรับอย่างกว้างขวางในทวีปยุโรปและลาตินอเมริกา โดยเฉพาะในการรักษาหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาทและข้อเสื่อม แม้ว่าในบางภูมิภาคระดับการยอมรับเชิงหลักฐาน EBM กระแสหลักยังคงจำกัดและต้องการการศึกษา Randomized Controlled Trials (RCTs) ขนาดใหญ่เพิ่มเติม แต่ด้วยกลไกทางพยาธิสรีรวิทยาด้านการกระตุ้น Nrf2, การยับยั้งการอักเสบ และการลดแรงดันหมอนรองกระดูก Prolozone จึงเป็นทางเลือกการรักษาแบบบูรณาการที่มีศักยภาพสูง มีความปลอดภัย และมีผลข้างเคียงต่ำเมื่อดำเนินการโดยแพทย์ผู้มีประสบการณ์

เอกสารอ้างอิง (References)

Andreula, C. F., Simonetti, L., De Santis, F., Agati, R., Ricci, R., & Leonardi, M. (2003). Minimally invasive oxygen-ozone therapy for lumbar disk herniation. American Journal of Neuroradiology, 24(5), 996-1000.
Bocci, V., Zanardi, I., & Travagli, V. (2011). Oxygen/ozone as a medical gas mixture. A critical evaluation of the various methods clarifies positive and negative aspects. Medical Gas Research, 1(1), 6.
de Sire, A., Agostini, F., Lippi, L., Mangone, M., Marchese, S., Cisari, C., … & Invernizzi, M. (2021). Oxygen-ozone therapy in the rehabilitation field: a systematic review on its efficacy in musculoskeletal disorders. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(9), 4569.
ISCO3 (International Scientific Committee of Ozone Therapy). (2020). Madrid Declaration on Ozone Therapy(3rd ed.). ISCO3 Guidelines.
Manoto, S. L., Maepa, M. J., & Motaung, S. C. (2018). Medical ozone therapy as a potential treatment modality for regeneration of regenerative tissues: a systematic review. Medical Gas Research, 8(1), 16-23.
Steppan, J., Meaders, T., Muto, M., & Murphy, K. J. (2010). A meta-analysis of the effectiveness and safety of ozone photolysis for herniated lumbar discs. Journal of Vascular and Interventional Radiology, 21(4), 534-548.
Valacchi, G., Fortino, V., & Bocci, V. (2005). The dual action of ozone on the skin. British Journal of Dermatology, 153(6), 1096-1100.