CALL US : 02 651 5988

Medical Service

Home / Medical Service / Medical Treatment / Hyperthermia

Hyperthermia

Hyperthermia การใช้ความร้อนทำลายเซลล์มะเร็ง

Hyperthermia AH Banner 01

คำอธิบายและความเป็นมา (Description & Background)

การบำบัดด้วยความร้อนสูง (Hyperthermia) คือกระบวนการเพิ่มอุณหภูมิของเนื้อเยื่อเป้าหมายหรือร่างกายทั้งหมดให้อยู่ในระดับที่สูงกว่าปกติ (โดยทั่วไปอยู่ในช่วง 39.0°C – 43.0°C) เพื่อกระตุ้นการตอบสนองทางชีวเคมีและสรีรวิทยา แนวคิดนี้มีรากฐานตั้งแต่ยุคโบราณ (เช่น บันทึกของฮิปโปเครตีส) จนกระทั่งถูกพัฒนาเข้าสู่การแพทย์สมัยใหม่และเวชศาสตร์บูรณาการ โดยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก:

  1. การบำบัดด้วยความร้อนเฉพาะที่ (Local Hyperthermia): การใช้คลื่นความถี่วิทยุ (Radiofrequency) คลื่นไมโครเวฟ หรืออัลตราซาวนด์ ส่งผ่านพลังงานความร้อนลงสู่ก้อนเนื้อเยื่อหรืออวัยวะเป้าหมายโดยเฉพาะ
  2. การบำบัดด้วยความร้อนทั่วร่างกาย (Systemic หรือ Whole Body Hyperthermia – WBH): การเพิ่มอุณหภูมิแกนกลางของร่างกาย (Core body temperature) โดยใช้อุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิและรังสีอินฟราเรด เพื่อจำลองสภาวะไข้เทียม (Artificial fever) ทั่วระบบ
Hyperthermia AH 1

กลไกทางชีววิทยาและอื่น ๆ (Biological Mechanisms & Others)

  • ผลต่อเซลล์มะเร็ง (Cellular Cytotoxicity & Vascular Perfusion): ความร้อนที่ระดับ 41.5°C – 43.0°C ทำให้เกิดภาวะความเครียดของเซลล์มะเร็ง ทำลายโครงสร้างโปรตีนของเซลล์ และขัดขวางกระบวนการซ่อมแซมดีเอ็นเอ (DNA repair mechanisms) นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดในก้อนเนื้องอก ส่งผลให้การนำส่งยาเคมีบำบัด (Chemotherapy) และประสิทธิภาพของรังสีรักษา (Radiation therapy) สูงขึ้นผ่านกระบวนการเพิ่มออกซิเจนในเนื้อเยื่อ (Re-oxygenation)
  • การสร้างไข้เทียมและการเสริมภูมิคุ้มกัน (Artificial Fever & Immune Enhancement): การบำบัดแบบ Whole Body Hyperthermia กระตุ้นการหลั่งโปรตีนตอบสนองต่อความร้อน (Heat Shock Proteins – HSPs โดยเฉพาะ HSP70) ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวนำส่งแอนติเจน (Antigen-chaperoning) ส่งผลให้เซลล์ภูมิคุ้มกันชนิดเอ็นเค (Natural Killer Cells – NK Cells) และเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ (T-lymphocytes) สามารถตรวจจับและทำลายเซลล์ที่ผิดปกติหรือเชื้อก่อโรคได้ดีขึ้น
  • การไหลเวียนและฟื้นฟูเนื้อเยื่อ (Microcirculation & Tissue Remodeling): ความร้อนช่วยกระตุ้นการขยายตัวของหลอดเลือดฝอย ขับเคลื่อนกระบวนการต้านอนุมูลอิสระ และลดสารสื่ออักเสบเรื้อรัง (Pro-inflammatory cytokines)
Hyperthermia AH 2

กลไกทางชีววิทยาและอื่น ๆ (Biological Mechanisms & Others)

  • ผลต่อเซลล์มะเร็ง (Cellular Cytotoxicity & Vascular Perfusion): ความร้อนที่ระดับ 41.5°C – 43.0°C ทำให้เกิดภาวะความเครียดของเซลล์มะเร็ง ทำลายโครงสร้างโปรตีนของเซลล์ และขัดขวางกระบวนการซ่อมแซมดีเอ็นเอ (DNA repair mechanisms) นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดในก้อนเนื้องอก ส่งผลให้การนำส่งยาเคมีบำบัด (Chemotherapy) และประสิทธิภาพของรังสีรักษา (Radiation therapy) สูงขึ้นผ่านกระบวนการเพิ่มออกซิเจนในเนื้อเยื่อ (Re-oxygenation)
  • การสร้างไข้เทียมและการเสริมภูมิคุ้มกัน (Artificial Fever & Immune Enhancement): การบำบัดแบบ Whole Body Hyperthermia กระตุ้นการหลั่งโปรตีนตอบสนองต่อความร้อน (Heat Shock Proteins – HSPs โดยเฉพาะ HSP70) ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวนำส่งแอนติเจน (Antigen-chaperoning) ส่งผลให้เซลล์ภูมิคุ้มกันชนิดเอ็นเค (Natural Killer Cells – NK Cells) และเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ (T-lymphocytes) สามารถตรวจจับและทำลายเซลล์ที่ผิดปกติหรือเชื้อก่อโรคได้ดีขึ้น
  • การไหลเวียนและฟื้นฟูเนื้อเยื่อ (Microcirculation & Tissue Remodeling): ความร้อนช่วยกระตุ้นการขยายตัวของหลอดเลือดฝอย ขับเคลื่อนกระบวนการต้านอนุมูลอิสระ และลดสารสื่ออักเสบเรื้อรัง (Pro-inflammatory cytokines)
Hyperthermia AH 3

ประโยชน์ (Benefits)

  • เพิ่มความไวของเซลล์มะเร็งต่อการรักษาแผนปัจจุบัน (Chemo- and Radiosensitization)
  • ยกระดับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในการขจัดสิ่งแปลกปลอมและเซลล์กลายพันธุ์
  • ลดอาการปวดเรื้อรังและการตึงตัวของกล้ามเนื้อ
  • กระตุ้นระบบเผาผลาญและการขับเหงื่อเพื่อช่วยระบายสารพิษออกจากร่างกาย (Detoxification support)
Hyperthermia AH 4

ผู้ที่อาจจะได้รับประโยชน์จากการรักษา (Indications)

  • โรคมะเร็ง (Oncology): ก้อนเนื้องอกแข็ง (Solid tumors) เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก และมะเร็งลำไส้ใหญ่ เมื่อใช้ร่วมกับการรักษาหลัก
  • โรคระบบกล้ามเนื้อและกระดูก (Musculoskeletal Disorders): อาการปวดกล้ามเนื้อเรื้อรัง (Myofascial pain syndrome), โรคข้อเสื่อม (Osteoarthritis) และโรคปวดเนื้อเยื่อ (Fibromyalgia)
  • ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดสั่นพริ้ว (Atrial Fibrillation – AF): พลังงานความร้อนชนิด whole body hyperthermia กระตุ้นการปรับสมดุลระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic tone modulation) ลดการอักเสบระดับระบบ ส่งเสริมการไหลเวียนเลือด และการซ่อมแซมจุดที่มีปัญหา
  • การติดเชื้อเรื้อรังและภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องแบบไม่รุนแรง: เช่น การติดเชื้อไวรัสแฝง หรือภาวะอ่อนเพลียเรื้อรัง
Hyperthermia AH 5

ข้อห้าม (Contraindications)

  • ข้อห้ามเด็ดขาด (Absolute Contraindications):
    • ผู้ที่ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ (Pacemaker) หรือเครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้า (ICD)
    • ภาวะเลือดออกเฉียบพลัน หรือภาวะลิ่มเลือดอุดตันเฉียบพลัน (Active thrombosis)
    • ภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง (Increased intracranial pressure)
    • สตรีมีครรภ์
Hyperthermia AH 6

ข้อควรระวัง (Precautions)

  • ภาวะขาดน้ำและเกลือแร่ผิดปกติ (Dehydration & Electrolyte Imbalance): ต้องติดตามระดับสารน้ำอย่างใกล้ชิด
  • ความเสี่ยงต่อการไหม้ของผิวหนัง (Skin Burns): ในกรณีการให้ความร้อนเฉพาะที่
  • ภาวะหัวใจทำงานหนัก (Cardiovascular Stress): การเต้นของหัวใจและความดันโลหิตจะสูงขึ้นตามอุณหภูมิร่างกาย จึงต้องติดตามสัญญาณชีพอย่างต่อเนื่องในผู้ป่วยสูงอายุหรือมีประวัติโรคหลอดเลือด
Hyperthermia AH 7

บทสรุป (Conclusion)

การบำบัดด้วยความร้อนสูง (Hyperthermia) ทั้งในรูปแบบเฉพาะที่และทั่วร่างกาย เป็นเครื่องมือทางเวชศาสตร์บูรณาการที่มีศักยภาพสูงในการรักษามะเร็งควบคู่กับการแพทย์กระแสหลัก รวมถึงการฟื้นฟูระบบภูมิคุ้มกันและโรคเรื้อรังทางกล้ามเนื้อ แม้ข้อบ่งชี้ทางระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น Atrial Fibrillation จะยังมีหลักฐานเชิงประจักษ์จำกัด แต่การศึกษากลไกระดับเซลล์ยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่อง การนำไปใช้ต้องอยู่ภายใต้การประเมินความปลอดภัยและการควบคุมของแพทย์ผู้มีประสบการณ์อย่างเคร่งครัด

  1. van der Zee, J. (2002). Heating the patient: a promising approach to cancer treatment. Annals of Oncology, 13(8), 1173-1184.
  2. Repasky, E. A., Evans, S. S., & Dewhirst, M. W. (2013). Temperature matters! And why it should matter to tumor immunologists. Cancer Immunology Research, 1(4), 210-216.
  3. Issels, R. D. (2008). Hyperthermia adds to chemotherapy. European Journal of Cancer, 44(17), 2546-2554.
  4. Romeyke, T., & Stummer, H. (2014). Clinical and economic aspects of whole-body hyperthermia in pain therapy and palliative care. Journal of Complementary and Integrative Medicine, 11(3), 153-163.

วิดีโอที่เกี่ยวข้อง

ข้อมูลในหน้านี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ได้ ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล กรุณาปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมก่อนเข้ารับบริการ

เนื้อหาจัดทำโดย แอ็บโซลูท เฮลธ์ · ดูทีมแพทย์ของ Absolute Health

เผยแพร่เนื้อหา: 26 กรกฎาคม 2568 · ปรับปรุงล่าสุด: 5 ตุลาคม 2569